5
juni 2010
LBE in de achttiende eeuwse Oranjezaal het Stadhuis
Leeuwarden
recensie
2 mei 2009
Emder Zeitung schrijft: "Auftakt mit witziger Lesung und schönsten
Klängen"
zie deze
link
15 december 2008
recensie Magnificat Bach - kamerkoor Tiraña
zie deze link
22 augustus
2008
Kerkmuziek bij kaarslicht
Meppel, Grote-of Mariakerk, donderdag 21 augustus: Luthers Bach Ensemble (LBE)
o.l.v. Tymen Jan Bronda. Solisten: Esther Ebbinge, sopraan; Joseph
Schlesinger, alt; Joost van der Linden, tenor; Henk Timmerman, bas; Mannes
Hofsink, orgel. Bezoekers: 100.
Vanaf 1723, het jaar dat Bach benoemd werd als Thomascantor in Leipzig,
nam het componeren van cantates een grote vlucht. Bachs doel was
jaargangen met cantates te componeren passend bij de zondag van het
kerkelijke jaar. Soms bewerkte hij ook eigen werk. Een mooi voorbeeld zijn
de zgn. ‘Schübler Choräle‘, zes koraalbewerkingen voor orgel van aria‘s
uit cantates. Het was de uitgever Schübler die eind 1740 deze zes
orgelwerken uitgaf en zo zijn ze nog steeds bekend, hoewel Bach ze de
titel ‘Sechs Choräle von verschiedener Art‘ meegaf. Het feit dat Bach, die
zelf een uitmuntende organist was, de moeite nam de aria‘s voor orgel te
herschrijven, geeft wel aan dat deze cantatedelen hem zeer na aan het hart
lagen.
Woensdagavond voerde het LBE dit Bachprogramma uit in de Martinikerk in
Groningen, donderdagavond kon men er in Meppel van genieten. De weinige
Bachliefhebbers die in de Grote kerk waren, luisterden geconcentreerd, het
kaarslicht gaf een mooie authentieke sfeer aan het concert. Het is altijd
weer een feest naar de sopraan Esther Ebbinge te luisteren, al diverse
malen zong zij in de Grote kerk. In het duet met de fraai klinkende
countertenor Schlesinger, de aria ‘Wer nur den lieben Gott lässt walten‘,
maakte zij zeer natuurlijk klinkende versieringen alsof Bach ze zo
uitgeschreven had. In cantate BWV 6 ‘Bleib bei uns‘ zingt de sopraan de
koraalmelodie tegen een bewegelijke instrumentale partij...
...Het dansante karakter van ‘Meine Seele erhebt‘, gezongen door
countertenor en tenor, nam Hofsink niet over waardoor er in het
orgelkoraal een heel ander sfeer ontstond. Wel nam hij verrassend genoeg
exact het tempo over van het ensemble in de orgelversie van de aria ‘Wer
nur den lieben Gott‘.
Een hoogtepunt van het concert vormde ongetwijfeld de uitvoering van
Cantate BWV 140: ‘Wachet auf ruft uns die Stimme‘, een cantate met het
Evangelieverhaal over de wijze en dwaze maagden. Tymen Jan Bronda had
daarvoor een klein vocaal ensemble van 12 zangers en instrumentalisten tot
zijn beschikking, het aantal zangers waar Bach ook vaak mee werkte. De
koorklank was mooi in balans met de instrumentalisten, de twee duetten
tussen sopraan en bas een fraai klinkende samenspraak tussen de gelovige
ziel (sopraan) en Jezus (bas). En zoals bij Bach gebruikelijk was, waren
de solisten ook koorzangers, wat een heel natuurlijk effect geeft.
Heerlijk om weer eens een cantate, zo goed uitgevoerd, in de juiste
bezetting en op de juiste plaats te horen...
...De Groninger musici gaven samen met organist Hofsink een bijzonder
interessant concert met Bach als geniaal componist en bewerker van eigen
werk.
Marjan Doorn
17 juli
2008
Het Friesch Dagblad schrijft: verrassend orgelconcert door Tymen
Jan Bronda - Jack Frölich
De organist Tymen Jan Bronda had gisteravond een programma dat bestond uit
werken van componisten uit de Duitse romantiek. Hij gaf een concert op het
fraaie van Dam-orgel van de Sint Piterskerk in Grou.
Bronda opende met Präludium und Fuge in e-moll van Felix
Mendelssohn-Bartoldy in een bewerking van Reitze Smits en de organist
zelf. Het werk was oorspronkelijk voor piano bedoeld. Het Präludium is
inderdaad heel pianistisch gedacht, terwijl de fuga zeker veel
organistische elementen in zich heeft. Bronda speelde deze muziek heel
vaardig en met een mooie opbouw wat zowel muzikaal als registratie
betreft.
Robert Schumann heeft niet echt veel muziek voor orgel geschreven, maar
wel een aantal composities voor ‘pedaal vleugel’ oftewel voor een vleugel
met pedaal waarbij de laagste tonen met het pedaal werden gespeeld. Uit
deze Studien für den Pedal-Flügel speelde Tymen Jan Bronda nr. 4 Innig in
een eigen bewerking, nr. 5 Nicht zu schnell en nr. 2 Mit innigem Ausdruck.
Op zich wel mooie muziek, maar een interpretatie op orgel is wel wat
lastig. De speelmanier van bepaalde onderdelen had wel iets meer gebonden
mogen zijn en er had naar mijn gevoel wel meer agogiek mogen worden
toegepast. Nr. 5 Nicht zu schnell klonk overigens vrolijk en luchtig.
Drie Choralvorspiele van Max Reger, Lobe den Herren, den mächtigen König
der Ehren, Jesu, meine Freude en Wer weiß, wie nahe mir mein Ende waren de
werken die na de muziek Schumann volgden. Koraalgebonden werken waarbij de
melodie de kern is van de muziek. Deze Choralvorspiele kunnen voor wat
betreft de lengte ook heel goed voor de zondagse eredienst worden
gebruikt. Heel mooi en verstild speelde Bronda het derde koraalvoorspel
Wer weiß, jammer was wel dat het tongwerk niet helemaal zuiver was.
Ten slotte speelde Tymen Jan Bronda nog een groot en virtuoos werk van de
minder bekende componist August Gottfried Ritter namelijk Dritte Sonate in
a- moll für die Orgel. In dit werk kon de organist veel van zijn
muzikaliteit, virtuositeit en techniek kwijt. Het leverde een knap
staaltje orgelspel op en daarbij een kennismaking met zeer interessante
muziek van een weinig gespeelde Duitse orgelcomponist op. De Sonate in
a-moll is niet opgebouwd als de klassieke sonate, maar heeft heel veel
verschillende elementen in zich, van zeer virtuoze passages, polyfone
gedeeltes tot een thema met variaties. Het was boeiend om te horen hoe de
organist deze indrukwekkende sonate behandelde. Er kwamen veel wisselingen
in tempo in voor, en ook alle onderdelen, die overigens in elkaar
overliepen, vereisten weer een andere speelmanier en registratie. Een
imposant en boeiend werk.
Tymen Jan Bronda toonde zich in dit concert een talentvolle organist,
zowel in spel, registratie als interpretatie.
3 juli 2008
'Anzeiger für Harlingerland' schrijft "Strahlkraft am Anfang und
satter Wohlklang am Ende": Gelungener Auftakt der Nachtorgel bei
Kerzenschein
zie deze link
21 augustus 2007
De Ommelander schrijft: Fraai orgelconcert Tymen Jan Bronda zie deze
link
16 augustus
2006
De Ommelander schrijft: Overtuigend spel van jonge organist -
Dirk Molenaar
Afgelopen zaterdag heeft de organist Tymen Jan Bronda uit Groningen voor
het eerst een concert gegeven op het Hinsz-orgel van de Petruskerk te
Leens. Hij deed dat met werken van 'de drie B's': Buxtehude, Böhm en Bach.
...De meeste organisten eindigen hun concert in Leens met een groot
Bachwerk; Bronda deed dat eveneens. Maar bij zijn debuut op het Leenster
orgel durfde hij het bovendien aan om ook met een stevig stuk van Bach te
beginnen: Praeludium et Fuga h-moll.
...Daarna kwamen drie Bachwerken, waaronder de partita Ach was soll ich
Sünder machen. Bronda bracht dit weinig gehoorde werk met een fraaie
voordracht; ook de registraties waren passend gekozen bij de aard van de
onderscheiden variaties. Met een in Leens zelden gespeeld Jesus Christus,
unser Heiland (BWV 665) sloot Bronda dit programmadeel af. Ook in Böhms
variaties over Herr Jesu Christ, dich zu uns wend' maakte de organist zijn
vakmanschap waar: goed gearticuleerd en juiste tempokeuze. En toen dus tot
slot iets groots van de grote Bach: 'de D-dur'. Bronda had dit bijzondere
werk uitstekend in handen en voeten. Ook de spanning in de fuga, met het
merkwaardige thema, hield hij tot het laatste vast. Bronda werd met een
welgemeend applaus bedankt; met een handgebaar gaf hij een deel van dat
applaus door aan het Hinsz-orgel...
27 juli 2006
Het Friesch Dagblad schrijft:
...Langweer mag zich de trotse bezitter noemen van het tweede door de
orgelfirma L. van Dam gemaakte orgel... ...Voor organisten die vertrouwd
zijn met historische orgels is dit een ideaal orgel. Tymen Jan Bronda is
zo’n organist...
...Bronda bespeelde het Van Damorgel gisteravond met een interessant en
gevarieerd programma. Zowel aan de samenstelling, voorbereiding en
uitvoering ervan was veel zorg besteed zo kon worden vastgesteld bij het
beluisteren. Het programma bestond voor het merendeel uit werken uit de
achttiende eeuw.
Zowel het eerste als het laatste werk was van Georg Böhm. Zijn Preludium,
Fuga & Postludium waarmee Bronda opende, was het enige vrije werk dat niet
gebonden was aan een koraal of gregoriaans thema... ...Ook liet hij horen
een eigen speelstijl van deze muziek te hebben ontwikkeld, die zich
kenmerkte door fijnzinnigheid en lenigheid in de voordracht. Dit
demonstreerde hij ook in Benedicam Dominum, een instrumentale versie van
een zesstemmig motet van Hieronymus Praetorius, gemaakt door Heinrich
Scheidemann.
Om te voorkomen dat het programma niet saai zou worden gevonden onderbrak
hij de barokke muziektaal met de hedendaagse klanken van werken van twee
Groninger musici. Van Johan Beeftink een fantasie over een gregoriaans
thema en van JanWelmers de Partita over O Grote Christus, Eeuwig licht. Te
beginnen met Bachs partita over Ach, was soll ich Sünder machen keerde hij
weer terug naar de barok. Hij speelde dit werk niet zoals je het zo vaak
hoort. Verrassend knap uitgedacht waren de registraties. Dit gecombineerd
met zijn technisch gemakkelijke en soepele manier van spelen maakte het
luisteren ernaar tot een genoegen...
29 oktober 2005
Orgeltijdschrift 'De Orgelvriend' beschrijft de restauratie van het
Van Oeckelenorgel:
...Dat alle stemmen de kans krijgen optimaal te accorderen met elkaar,
komt door de gedreven en enthousiaste cantor-organist Tymen jan Bronda.
Hij benut alle mogelijkheden van dit orgel, inhoudelijk muzikaal en ook
organisatorisch, zoals bij de concertserie "Orgel Anders"....
6 december 2004
Het Friesch Dagblad schrijft over de concertserie "Orgel Anders":
'Het orgel moet de kerk uit, de wereld in’
In het kader van de concertserie ‘Orgel Anders’ gaven de Harlinger
[Franeker, TJB] organist Theo Jellema en de Groninger dichter Rutger Kopland onlangs een gezamenlijk optreden in de Lutherse Kerk van Groningen. Staand op het podium voor de kansel, draagt Kopland voor uit eigen werk...
...‘Orgel Anders’ is een logische stap in een ontwikkeling die er op is gericht om het kerkorgel onder de aandacht van een breed publiek te brengen...
...Met steun van gemeentelijke en provinciale overheden en een aantal fondsen werd een concertserie in het leven geroepen die het orgel in heel andere contexten plaatst. Het orgel wordt hierin gecombineerd met diverse andere kunstvormen zoals film, jazz, poëzie en combinaties van diverse moderne instrumenten....
...Wat Bronda positief verrast, is de veelzijdigheid van het publiek. ,,De één komt voor het orgel, de ander voor de poëzie of wat er anders wordt aangeboden.’’ Het positieve hieraan is dat in beide gevallen de bezoeker met iets nieuws wordt geconfronteerd...
...De één was op de muziek afgekomen, de ander overduidelijk op de film. Op de achterste rij nam een aantal mensen plaats, gehuld in lange zwarte jassen en broeken, het gezicht voorzien van zwarte mascara. Gothic, op een orgelconcert, Bronda kan tevreden zijn....
16 augustus 2004
Recensie concert Grote kerk Dokkum (Friesch Dagblad):
…Met een fijnzinnige registratie, een ontspannen en beheerste manier van spelen en met een soepele techniek bracht Bronda deze werken, en ook de rest van het programma, over bij het publiek. In de Partita vielen tevens de fraaie registraties en de opbouw op…
… Bachs Preludium en fuga in d klein. De fuga is namelijk een bewerking van Bach zijn eigen fuga voor vioolsolo. Ook de uitvoering van dit werk liet een uitstekende indruk achter van het kunnen van deze organist…
maart 2004
Hans Fidom schrijft in de ORGELkrant:
… Inmiddels is er nóg een site van dit type bijgekomen dat vermelding verdient: Tymen Jan Bronda, organist van de Lutherse Kerk in Groningen, die rond ‘zijn’ Van Oeckelen-orgel en de kerk waar het in staat een flink aantal internetbladzijden heeft gemaakt. De site valt op door de bijzondere vormgeving, waardoor de bladzijden meteen heel professioneel ogen – een belangrijke voorwaarde, lijkt mij, om ook websurfers van buiten de orgelwereld te interesseren. Dat dat laatste Bronda’s bedoeling is, blijkt ook uit de teksten over de restauratie die het orgel van de Lutherse Kerk momenteel ondergaat: in eenvoudige termen wordt toegelicht wat er zoal gebeurt, wat er op de vele grote foto’s te zien is, en welk nieuws er ontdekt wordt…
…De Groningse Lutherse Kerk mag bijzonder blij met haar organist: Bronda voert niet alleen een breed repertoire van hoog niveau uit, maar weet bovendien moderne ommunicatiemiddelen snel en vakkundig in te zetten voor ‘zijn’ kerk. Ik moet me al sterk vergissen als de orgelcultuur van de 21ste eeuw niet precies dát soort organisten nodig heeft…